Aşı takviminde güncel gelişmeler: Çocuklarımızı korumak elimizde
Çocuklarımızın sağlıklı büyümeleri, bulaşıcı hastalıklardan korunmaları ve toplum bağışıklığının güçlenmesi için aşıların zamanında ve eksiksiz yapılması hayati önem taşımaktadır. Aşı programları, bilimsel veriler ve uluslararası güncel rehberler doğrultusunda sürekli gözden geçirilmekte ve çocuklarımız için en güvenli ve etkili uygulamalar hayata geçirilmektedir.
Bu kapsamda, ülkemizde son yıllarda bazı gelişmeler yaşanmış; 14 Nisan 2025 itibarıyla Türkiye Ulusal Aşı Takvimi’nde yer alan “5’li karma aşı”, yerini “6’lı karma aşıya” bırakmıştır.
6’lı karma aşının koruduğu hastalıklar nelerdir?
6’lı karma aşı, çocukları aşağıdaki ciddi hastalıklara karşı korur:
- Difteri: Boğazda kalın bir zar oluşturarak solunum güçlüğüne yol açabilen, kalp ve sinir sistemini etkileyebilen ciddi bir bakteriyel enfeksiyondur.
- Boğmaca: Özellikle bebeklerde ağır seyreden, nefes almayı zorlaştıran şiddetli öksürük nöbetleriyle karakterize, hayati risk taşıyabilen bir hastalıktır.
- Tetanoz: Toprak ve kirli yüzeylerde bulunan bakterilerin vücuda girmesiyle gelişir; kaslarda şiddetli kasılmalara ve solunum yetmezliğine neden olabilir.
- Çocuk felci (Polio): Sinir sistemini etkileyerek kalıcı felçlere ve ölüme yol açabilen viral bir hastalıktır.
- Hemofilus influenza tip b (Hib): Özellikle küçük çocuklarda menenjit, zatürre ve ciddi sistemik enfeksiyonlara neden olabilen bir bakteridir.
- Hepatit B: Karaciğeri etkileyen, kronikleşebilen ve uzun vadede siroz ya da karaciğer kanserine yol açabilen bir viral enfeksiyondur.
Aşı takviminde ne değişti?
Yeni uygulamayla birlikte:
- Doğumda Hepatit B aşısı yapılmaya devam edilmektedir.
- 2., 4., 6. ve 18. aylarda uygulanan karma aşı artık 6’lı karma aşı olarak yapılmaktadır.
- Böylece Hepatit B için ayrı bir enjeksiyona gerek kalmaz.
Ulusal takvim dışında da koruyucu aşılar mevcut
Ulusal Aşı Takvimi, toplum sağlığı açısından en gerekli aşıları içermektedir. Bununla birlikte, dünyada birçok ülkede rutin olarak uygulanan ve çocukları önemli hastalıklardan koruyan bazı aşılar ülkemizde henüz takvimde yer almamakta, ancak isteğe bağlı olarak uygulanabilmektedir.
Bunlar arasında:
- Meningokok aşıları: Menenjit ve sepsis gibi hızlı ilerleyen ve hayati risk taşıyan enfeksiyonlara karşı koruma sağlar.
- Rotavirüs aşısı: Özellikle küçük çocuklarda ciddi ishal ve hastaneye yatışların en sık nedenlerinden biri olan rotavirüs enfeksiyonuna karşı etkilidir.
- HPV (İnsan papilloma virüsü) aşısı: Rahim ağzı kanseri başta olmak üzere bazı kanser türlerine karşı koruma sağlar.
- Grip (influenza) aşısı: Özellikle risk gruplarında her yıl tekrarlanarak ciddi solunum yolu enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olur.
Bu aşılar, dünya genelinde uzun yıllardır güvenle uygulanmakta ve etkinlikleri bilimsel çalışmalarla gösterilmektedir. Çocuğunuzun yaş grubu için uygun olup olmadığı konusunda hekiminizle görüşmeniz önerilir.
Aşı sadece bireysel değil, toplumsal koruma sağlar
Aşılar, bulaşıcı hastalıklara karşı en etkili koruma yöntemidir. Aşılanmayan bireyler yalnızca kendilerini değil; bebekleri, yaşlıları ve bağışıklık sistemi zayıf bireyleri de riske atabilir.
Aşılar sayesinde günümüzde birçok ciddi hastalık ya hiç görülmemekte ya da çok nadir görülmektedir.
Unutmayalım:
Aşı, sadece bireysel bir tercih değil; toplum sağlığı için de önemli bir sorumluluktur.
Çocuğunuzun aşı takvimi ve ek aşılar hakkında detaylı bilgi almak için aile hekiminize, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanınıza, hastanemizin Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları binasındaki aşı polikliniğine başvurabilir; ayrıca T.C. Sağlık Bakanlığı’nın resmi web sitesine (https://asi.saglik.gov.tr/) göz atabilirsiniz.