Multiple Skleroz Nedir?
İlk olarak 1868 yılında tanımlanan Multiple skleroz (MS), merkez sinir sisteminin inflamatuar, demiyelinizan ve nörodejeneratif bir hastalığıdır. MS’ li hastalarda merkezi sinir sisteminde sinir iletiminden sorumlu miyelin kılıfına saldırı vardır. MS çok etmenli, yani karmaşık gen ve çevre etkileşiminin sebep olduğu immun geçişli nörolojik bir tablo olarak tanımlanabilir. MS’ in nedeni henüz kesin olarak tespit edilebilmiş değildir. Yapılan araştırmalarda hastalığa neden olabilecek çok çeşitli nedenler (daha önce geçirilmiş viral enfeksiyonlar, çevreden kaynaklanan bazı zehirli maddeler, beslenme alışkanlıkları, coğrafi etmenler, vücudun savunma sistemindeki bozukluklar) öne sürülmüştür ancak kesin neden bilinmemektedir. MS kronik bir hastalıktır. Takibi nöroloji uzmanları tarafından yapılmaktadır.
Multiple Skleroz Belirtileri
Bulanık görme, görme kaybı, uyuşma, karıncalanma, kas güçsüzlüğü, yorgunluk, ağrı, bilişsel değişiklikler, ısıya hassasiyet, baş dönmesi, denge ve koordinasyon bozuklukları, mesane ve bağırsak problemleri görülebilecek belirtilerdir. Belirtiler saatler/günler içinde ortaya çıkar. 2-6 hafta sürer. Belirtiler, egzersiz ve ısı artışı ile kötüleşebilir o yüzden MS hastalarının hamam, sauna, kaplıca gibi çok sıcak ortamlarda bulunmaları önerilmez.
Multiple Skleroz Kimlerde Görülür?
MS tipik olarak genç erişkinlerde, 20-40 yaşlarında görülür, kadınlarda görülme sıklığı 2-3 kat daha yüksektir.
Multiple Skleroz Tanısı Nasıl Konur?
Hastanın öyküsü, nörolojik muayenesi, beyin manyetik rezonans (MR) görüntülemesinde MS için spesifik lezyonların görülmesi ile MS tanısı nöroloji uzmanı tarafından konur. Tek başına hiçbir test MS tanısı için yeterli olmayacağından ilave test ve yöntemlere gerek duyulur. Beyin omurilik sıvısının alınması ve oligoklonal bant (OKB) dediğimiz bantların varlığı tanıyı destekler. Daha önce geçirilmiş olası sessiz atakların tespiti için uyarılmış potansiyel denilen iletim testleri de yapılabilir. Görme siniri fonksiyonlarının klinik ve görüntüleme ile tetkiki de tanıyı destekleyici olarak kullanılır. Her hastada tanı için beyin omurilik sıvısı alınması şart değildir ama her hastada tanı koymak için MR çekilmesi şarttır.
MS Tipleri
MS, relapsing remitting MS (RRMS) tipinde olduğu gibi ataklarla seyredebileceği gibi, progresif MS dediğimiz atak olmadan ilerleyici kötüleşme ile de seyredebilir. Ayrıca MS ile uyumlu olmayan klinik bulgusu olan hastalarda başka bir sebeple çekilen beyin MR’da MS ile uyumlu plaklar görülebilir, bu durumda radyolojik izole sendrom (RIS) dediğimiz MS tipinden bahsederiz.
Alevlenme/Atak Nedir?
En az 24 saat süren ve gündelik hayatı kısıtlayan herhangi bir hastalık belirtisi veya bulgusudur. Gün içinde artan vücut ısısı, dış ortam değişiklikleri gibi durumlarda ortaya çıkan birkaç dakika veya saatlik gelip geçici uyuşma-karıncalanma gibi şikayetler; alevlenme olarak kabul edilmemektedir. Her atağın tedavi edilmesi gerekmeyebilir. Hafif derecede atakların bir bölümü dinlenme ve istirahat ederek takip edilir. Atak geçirdiğinizi düşünüyorsanız sizi takip eden nöroloji uzmanına başvurmalısınız.
Multiple Sklerozun Tedavisi Var Mıdır?
Evet. Alevlenme döneminde ve uzun dönemdeki tedaviler farklıdır. Alevlenme, yani hastalığın aktif olduğu dönemde 5-7 gün süreyle yüksek doz kortizon ve gerekli durumlarda plazmaferez tedavisi uygulanmaktadır. Atak dışında koruyucu tedaviler vardır. Koruyucu tedavi ile atak sıklığının azaltılması ve MR’da MS plaklarının ilerlemesinin yavaşlatılması hedeflenmektedir. Koruyucu tedavide ise iğne şeklinde olan, damardan uygulanan ve ağızdan alınan ilaçlar yer almaktadır. MS tedavisi gün geçtikçe değişmekte ve gelişmektedir. Size en uygun tedaviyi doktorunuzla beraber konuşup planlayarak almanızda fayda vardır.
Hastanemiz Nöroloji Kliniğinde, Multipl Skleroz (MS) hastalarına yönelik tanı, tedavi ve takip süreçlerinin daha etkin yürütülmesi amacıyla MS Özel Dal Polikliniği hizmet vermektedir.